(Προ) Σχεδιασμένη Τυχαιότητα

Αντίθετα με τις βασικές θεωρίες Επαγγελματικού Προσανατολισμού, που συστήνουν πολύ καλα οργανωμένη προετοιμασία σε ο τι αφορά στην διερεύνηση όλων των εναλλακτικών εκδοχών πριν από την λήψη οποιασδήποτε εκπαιδευτικής και επαγγελματικής απόφασης,

η θεωρία της προσχεδιασμένης τυχαιότητας (!) αλλάζει τα δεδομένα ( γι αυτο εξάλλου και θα αναφερθούμε σ’ αυτήν ). Αυτή η προσέγγιση βασίζεται στην θεωρία του Χάους για λόγους και με τρόπους που ελπίζουμε να γίνουν εύκολα αντιληπτοί

Πέραν της ανακούφισης που προσφέρει απέναντι στο άγχος ότι όλα μπορούμε (και οφείλουμε) να τα προβλέψουμε, να τα σχεδιάσουμε, να τα ελέγξουμε, η θεωρία αυτή βάζει στο τραπέζι το ζήτημα της τύχης, των πέραν του ελέγχου μας απρόβλεπτων εκείνων μικρών ή μεγάλων γεγονότων που επηρεάζουν τις αποφάσεις μας και όλη τελικά την πορεία της ζωής μας.

Από αυτήν την άποψη, πέραν της φιλοσοφικής της διάστασης (ο ρόλος της -θεάς- τυχης ειναι σεβαστός ήδη από την αρχαιότητα) η βάση αυτής της προσέγγισης προσιδιάζει αυτήν της υπαρξιακής ψυχολογίας, που θεωρεί επίσης ότι στη ζωή μας τυχαίνουν μια σειρά από απρόβλεπτα γεγονότα ( η ίδια η ύπαρξή μας είναι ένα τέτοιο γεγονός) και η μόνη μας δυνατότητα είναι η αντίδραση / ανταπόκριση μας σ’ αυτά.

Χωρίς αυτό να σημαίνει ότι αυτή η προσέγγιση ταιριάζει σε όλους/ες, η θεωρία μας συνιστά να προετοιμαστούμε για το απρόβλεπτο ή μάλλον να είμαστε σε διαρκή ετοιμότητα προκειμένου να το αξιοποιήσουμε με τρόπο επωφελή για μας και την ζωή μας. Η αλήθεια είναι ότι ακόμα και οι σύγχρονες θεωρίες με έμφαση στην δυνατότητα του ατόμου να “πάρει τη ζωή του στα χέρια του”, αναγνωρίζουν τους (αστάθμητους και μη) παράγοντες που είναι εκτός του ελέγχου μας, όπως είναι για παράδειγμα οι κοινωνικοοικονομικές συνθήκες, ασθένειες, καταστροφές κλπ

Αντί να υπαγορεύει τα απαραίτητα βήματα στον σχεδιασμό της καριέρας, αφού φυσικά προσδιοριστούν ο στόχος και διερευνηθούν οι επιλογές, στη θεωρία αυτή, που ανέπτυξε ο Krumboltz, υποστηρίζεται ότι τελικά η σταδιο-δρομία ( η σοφοί Ελληνική μας λέξη) θα εκτυλιχθεί σταδιακά, με τη σώφρονα αξιοποίηση όσων φέρνει η ζωή. Για όποιους/ες έχουν αντιρρήσεις, καθόλα σεβαστές, να παρακαλέσουμε να αναρωτηθούν κατά πόσο είναι δυνατόν ένα παιδί, στα 16 ή στα 17 του, να αποφασίσει για την καριέρα του και τη ζωή του. Ακόμα κι αν το ίδιο είναι σε θέση να πάρει την ώριμη απόφαση που του ζητάμε, η ζωή θα είναι τόσο διαφορετική όταν εκείνο θα αρχίσει να εργάζεται που μπορεί (είναι μάλιστα το πιθανότερο) το Επάγγελμα να μην υπάρχει πια γιατί απλά θα έχουν αλλάξει οι συνθήκες και οι ανάγκες που το γέννησαν.

Όμως γιατί “προ-σχεδιασμένη” η τυχαιότητα για την οποία μιλάμε? Γιατί η θεωρία υποστηρίζει ότι προκειμένου το τυχαίο να γίνει επωφελές θα πρέπει να υπάρχει εκείνη η ετοιμότητα μέσα μας ώστε να το αντιληφθούμε, να το φανταστουμε ως προς την αξιοποίηση του, να το εντάξουμε σε μια στρατηγική. Αλλιώς θα προσπεράσει…

Θα συνεχίσουμε με τις πρακτικές διαστάσεις της προσέγγισης αυτής, προκειμένου να αξιοποιηθεί ως πρόταση στην επίπονη πορεία αναζήτησης και προετοιμασίας για το Επάγγελμα, αφού αναφερθούμε σε ένα παράδειγμα που είναι αρκετά διαφωτιστικό για το θέμα μας.

Ο γνωστός σε όλους/ες μας Steve Jobs (ο ιδρυτής της Apple, των iphone, ipad κλπ) αναφερόταν ο ίδιος στις σπουδές που είχε κάνει στο Πανεπιστήμιο που ήταν η …καλλιγραφία (!!), ελλείψει άλλου ενδιαφέροντος του για σπουδές. Σε όποιον/α, θεωρούσε ότι οι σπουδές του ήταν προφανώς άσχετες με όσα στη συνέχεια τον απασχόλησαν επαγγελματικά, με τόση μάλιστα επιτυχία, ο ίδιος απαντούσε ότι αντιθέτως η επιτυχία του ήταν αποτέλεσμα αυτών των (τυχαίων και φαινομενικά ‘άσχετων”) σπουδών του. Προσέξτε το μοναδικό μας layout, έλεγε. Οφείλεται ακριβως στην ….καλλιγραφία!

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *